«ئۇيغۇرلار يىغىلىشى» تەشكىلاتى پرېزىدېنتنى ئۇيغۇرلارنىڭ ئاۋازىغا قۇلاق سېلىشقا چاقىردى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئامېرىكانىڭ يېتىپ كېلىش ئالدىدا تۇرغان 4-ئىيۇل دۆلەت بايرىمىنى تەبرىكلەش ۋە 5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقىنىڭ 11 يىللىق مۇناسىۋىتى بىلەن 3-ئىيۇل كۈنى ئاقساراينىڭ يان تەرىپىدىكى پېنىسلىۋانىيە كوچىسىدا «ئۇيغۇر ھەرىكىتى» تەشكىلاتى، ئۇيغۇر ئامېرىكا بىرلەشمىسى ۋە نيۇ-يوركتىىكى «ئۇيغۇرلار يىغىلىشى» (Uyghur Rally) تەشكىلاتى بىرلىكتە نامايىش ئۆتكۈزدى.

بۇ قېتىمقى نامايىشنىڭ تەشكىللىگۈچىسى ۋە «ئۇيغۇر ھەرىكىتى تەشكىلاتى» نىڭ قۇرغۇچىسى روشەن ئابباس خانىم بۇ نامايىشنىڭ مەقسىتى ھەققىدە مۇنداق دېدى: «ئامېرىكانىڭ مۇستەقىللىق كۈنى ھارپىسىدا بىز ئۇيغۇرلارنىڭ ئاۋازىنى يەتكۈزۈش ئۈچۈن بۇ يەرگە يىغىلدۇق».
…Read More

«ئۇيغۇر ھەرىكىتى» تەشكىلاتى تۈركىيەدە تور بىخەتەرلىكى بويىچە ئۇيغۇر ياشلىرىنى تەربىيەلەش كۇرسى ئۇيۇشتۇردى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئۇيغۇر دەۋاسى كۈچەيگەن مەزگىلدە خىتاينىڭمۇ شۇنىڭغا ماس ھالدا ئۇيغۇر تەشكىلاتلىرى ۋە پائالىيەتچىلىرىگە قىلىدىغان تور ھۇجۇمىنىڭ كۈچىيىپ كېتىۋاتقانلىقى رادىيومىزنىڭ ئىلگىرىكى خەۋەرلىرىدە ئاشكارىلانغان ئىدى. ئەركىن ئاسىيا رادىيوسىنىڭ ئۇيغۇرچە تورىدا ئۆتكەن يىلى سېنتەبىردە ئېلان قىلىنغان «خىتاينىڭ مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلارغا قاراتقان شەكلى ئۆزگەرگەن نازارىتى-تور خاككېرلىق ھۇجۇمى» ناملىق خەۋەر بۇنىڭ بىر مىسالىدۇر. بۇ خەۋەردە خىتاينىڭ ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى قاتارلىق غوللۇق تور بېكەتلەرگە ھۇجۇم قىلىدىغانلىقى، ئۇيغۇرلار يانفون ياكى كومپيۇتېر ئارقىلىق بۇنداق تور بېكەتلەرگە كىرگەن ھامان جاسۇسلۇق ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىدىغانلىقى ئېيتىلغان. نۆۋەتتە خىتاينىڭ بۇنداق بۇزغۇنچىلىقنى يېڭى تېخنىكا، يېڭى تاكتىكىلار بىلەن داۋاملىق ئېلىپ بېرىۋاتقانلىقى مەلۇم. كورونا ۋىرۇسى تۈپەيلىدىن كۆپىنچە پائالىيەتلىرىنى ئۆيدە ئۆتكۈزۈشكە مەجبۇر بولۇۋاتقان، شۇنداقلا خىتايغا قارشى تەشۋىقات سېپىگە قېتىلىۋاتقان ياشلارنى ئىجتىمائىي تاراتقۇلاردىن ئۈنۈملۈك پايدىلىنىش ۋە خىتاينىڭ تور ھۇجۇمىغا تاقابىل تۇرۇش بويىچە تەربىيەلەشنىڭ مۇھىملىقىنى ھېس قىلغان «ئۇيغۇر ھەرىكىتى» تەشكىلاتى 1-ئىيۇن تۈركىيەنى نۇقتا قىلىپ توردا تەربىيەلەش ئېلىپ بارغان.…Read More

روشەن ئابباس خانىم خەلقئارا كەچۈرۈم تەشكىلاتىنىڭ ئامېرىكا شۆبىسىدە دوكلات بەردى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

يېقىنقى خەۋەرلەردىن مەلۇم بولۇشىچە، ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق قانۇن لايىھەسىنىڭ ئامېرىكا كېڭەش پالاتىسىدىن ئۆتۈشى بىلەن تەڭ ئۇيغۇرلار مەسىلىسىگە مۇناسىۋەتلىك يىغىن ۋە يىغىلىشلار كۆپەيمەكتە. كورونا ۋىرۇسى ھەممىنىڭ دىققەت مەركىزىگە ئايلانغان بۈگۈنكى كۈندە ئامېرىكا تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى ۋە بەزى خەلقئارالىق تەشكىلاتلار ئۇيغۇرلار مەسىلىسىگە يېقىندىن كۆڭۈل بۆلمەكتە. ئامېرىكادىكى «ئۇيغۇر ھەرىكىتى» تەشكىلاتى بۇ پائالىيەتلەردە ئاكتىپ رول ئوينىماقتا.

17-ماي كۈنى خەلقئارا كەچۈرۈم تەشكىلاتىنىڭ تەشكىللىشى بىلەن ئامېرىكانىڭ مىنياپولىس شەھىرىدە ئۇيغۇر مەسىلىسىنى ئاڭلىتىش پائالىيىتى ئۇيۇشتۇرۇلغان بولۇپ، بۇ پائالىيەتتە «ئۇيغۇر ھەرىكىتى» تەشكىلاتىنىڭ باشلىقى روشەن ئابباس خانىم «قۇل ئىشچى قىلىنغان ھەدەمنىڭ ئەمگەك مەھسۇلاتىنى سېتىۋالغۇچىلار كىملەر؟» دېگەن تېمىدا تەپسىلىي دوكلات بەرگەن.…Read More

ئامېرىكانىڭ ئېستونىيەدىكى ئەلچىخانىسى ئۇيغۇرلار توغرىلىق دوكلات بېرىش يىغىنى ئۇيۇشتۇرغان

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

13-ماي كۈنى ۋاشىنگتون ۋاقتى ئەتىگەن سائەت 8 يېرىمدىن سائەت 10 غا قەدەر ئامېرىكانىڭ ئېستونىيە ۋە فىنلاندىيەدىكى ئەلچىخانىلىرىنىڭ ساھىبخانىلىقىدا «ئۇيغۇرلار: خىتايدىكى تەرەققىياتنىڭ بەدىلىگە يۈرگۈزۈلۈۋاتقان زۇلۇم» ناملىق دوكلات بېرىش يىغىنى ئۇيۇشتۇرۇلغان.

ئامېرىكا تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىنىڭ تورىدىكى بۇ ھەقتىكى ئۇچۇرغا قارىغاندا، مەزكۇر دوكلات بېرىش يىغىنغا ئامېرىكانىڭ ئېستونىيەدىكى ئەلچىخانىسىنىڭ ئىجتىمائىي مۇناسىۋەتلەر دىرېكتورى ئەد دۇنن ئەپەندى رىياسەتچىلىك قىلغان. ئامېرىكادىكى «ئۇيغۇر ھەرىكىتى» تەشكىلاتىنىڭ باشلىقى روشەن ئابباس خانىم ئۇيغۇرلار ۋەزىيىتى ھەققىدە مەخسۇس دوكلات بېرىشكە تەكلىپ قىلىنغان.

13-ماي كۈنى ئەتىگەندىكى دوكلاتتىن كېيىن روشەن ئابباس خانىم رادىيومىز ئۇيغۇر بۆلۈمىنىڭ زىيارىتىنى قوبۇل قىلىپ، مەزكۇر يىغىننىڭ ئورۇنلاشتۇرۇلۇشى ۋە ئۆزى تەييارلاپ تەقدىم قىلغان ئۇيغۇرلار ھەققىدىكى دوكلاتى ھەققىدە مەلۇمات بەردى.…Read More

«ئۇيغۇر، تىبەت ۋە خوڭكوڭلۇقلار بىرلىكتە خىتاي ھاكىمىيىتىنىڭ ماھىيىتىنى ئاشكارىلىشى كېرەك»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ھۆرمەتلىك رادىئو ئاڭلىغۇچىلار، 1-ماي جۈمە كۈنى ئامېرىكادىكى ئەركىن تىبەت ئوقۇغۇچىلار تەشكىلاتىنىڭ ئورۇنلاشتۇرۇشى ۋە ئامېرىكادىكى «ئۇيغۇر ھەرىكىتى» تەشكىلاتى باشلىقى روشەن ئابباس خانىم، «خىتايدا كىشىلىك ھوقۇق» تەشكىلاتى باشلىقى شارون خوم خانىم ۋە تىبەت ھەرىكىتى ئىنستىتۇتى باشلىقى لادۇن تېتۇڭ خانىملارنىڭ قاتنىشىشى بىلەن بىر تور سۆھبەت يىغىنى ئۇيۇشتۇرۇلدى.

مەزكۇر سۆھبەت يىغىنى خىتاي ھۆكۈمىتى تاجسىمان ۋىرۇس ھەققىدىكى ئەمەلىيەتنى يوشۇرۇش ئارقىلىق پۈتۈن دۇنياغا خەۋپ پەيدا قىلغان بىر شارائىتتا ئۇيغۇر، تىبەت ۋە خوڭكوڭ دېموكراتىيە تەشكىلاتلىرى نېمە قىلىشى كېرەك؟ دېگەن سوئالنى چۆرىدىگەن ئاساستا ئەپ بېرىلدى.

سۆھبەتتە ئالدى بىلەن روشەن خانىمغا سۆز بېرىلدى. روشەن خانىم مۇنداق دېدى: «خىتاي ھاكىمىيىتى تەرىپىدىن ئۇيغۇرلارغا ئېلىپ بېرىلىۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىق ھەرىكىتى بىزگە، سىلەرگە ئوخشاش خىتاي ھاكىمىيىتىنىڭ تەھدىتىگە ئۇچراۋاتقانلارغا تونۇشلۇق بولسىمۇ، ئەمما بىز بۇ مەسىلىنى پۈتۈن دۇنيا بىلىدىغان ساۋاتقا ئايلاندۇرۇشىمىز كېرەك».

روشەن خانىم سۆزىدە خىتاي ھاكىمىيىتى ۋىرۇسنى يوشۇرۇش ئارقىلىق پۈتۈن دۇنياغا خەلقىگە، دۇنيا ئىقتىسادى ۋە تىنچلىقىغا زور تەھدىت پەيدا قىلغانلىقى، ئەگەر خىتاي ئەمەلىيەتنى يوشۇرمىغان بولسا بۇنداق زور چىقىم كېلىپ چىقماسلىقى مۇمكىنلىكىنى ئەسكەرتىپ تۇرۇپ، ھازىرقى ۋاقىت خەلقئارالىق جامائەتنى خىتاي ھاكىمىيىتىنىڭ ماھىيىتى ھەققىدە تونۇشقا ئىگە قىلىدىغان مۇھىم پەيت،» دېدى.…Read More

ئامېرىكا دۆلەت مەجلىسىدە ئۇيغۇر دىيارىدىكى مەجبۇرىي ئەمگەك تېمىسىدا گۇۋاھلىق بېرىش يىغىنى ئېچىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئۇيغۇر دىيارىدىكى لاگېرلار دۇنياغا كۆپلەپ مەلۇم بولۇۋاتقاندا بۇنىڭدىنمۇ قەبىھ بولغان «زامانىۋى قۇللار ئەمگىكى» نىڭ ئومۇملىشىۋاتقانلىقى، بولۇپمۇ خىتايدىكى ئەڭ چوڭ پاختا بازىسى بولغان ئۇيغۇر دىيارىنىڭ ئۆز نۆۋىتىدە بۇ خىلدىكى مەجبۇرىي ئەمگەكنىڭ مەنبەسى بولۇشقا يۈزلىنىۋاتقانلىقى ھەر ساھە كىشىلىرىنىڭ ۋە ھۆكۈمەتلىرىنىڭ جىددىي دىققىتىنى قوزغاشقا باشلىدى. ئامېرىكا دۆلەت مەجلىسى قارمىقىدىكى خىتاي ئىشلىرى ئىجرائىيە كومىتېتى مۇشۇ مەسىلە ھەققىدە ئامېرىكا ھۆكۈمىتىگە ۋە ھەرقايسى تەرەپلەرگە ئەتراپلىق مەلۇمات بېرىش ئۈچۈن 11-مارت كۈنى دۆلەت مەجلىسىدە مەخسۇس گۇۋاھلىق بېرىش يىغىنى ئۆتكۈزدى.

ئالدى بىلەن خىتاي ئىشلىرى ئىجرائىيە كومىتېتىنىڭ رەئىسلىرىدىن جىم مەكگوۋېرىن سۆز ئالدى. ئۇ 2020-يىللىق يېڭى دوكلات سۈپىتىدە ئۇيغۇرلار دىيارىدىكى مەجبۇرىي ئەمگەككە بېغىشلانغان دوكلاتنىڭ بۈگۈن ئېلان قىلىنغانلىقىنى جاكارلىدى. شۇنىڭدەك خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۆتكەن بىرنەچچە يىل مابەينىدە ئىككى مىليونغا يېقىن ئۇيغۇرنى لاگېرلارغا قاماپ بولغانلىقىنى، ئەمدىلىكتە ئۇلارنىڭ خىتاي ھۆكۈمىتى ئىجرا قىلىۋاتقان مەجبۇرىي ئەمگەكنىڭ ئوبيېكتىغا ئايلىنىپ قېلىۋاتقانلىقىنى، تاجسىمان ۋىرۇسى تارقالغاندىن بۇيان ئۇنىڭ لاگېرلاردىكى تۇتقۇنلارنىڭ ئەھۋالىغا ناھايىتى زور بىر قاباھەت سۈپىتىدە سايە تاشلاۋاتقانلىقىنى تەكىتلەپ، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ نۆۋەتتە ئۇيغۇرلارغا قىلىۋاتقانلىرىنى «سېپى ئۆزىدىن ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەتتۇر،» دەپ كۆرسەتتى.
…Read More

«يەھۇدىيلار قىرغىنچىلىقى مۇزېيى» دىكى مۇھاكىمە: «ئۇيغۇرلار دۇچ كېلىۋاتقان سىستېمىلىق زىيانكەشلىك»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئامېرىكانىڭ پايتەختى ۋاشىنگتون شەھىرىگە ئامېرىكانىڭ ئۆزىدىن ياكى چەتئەللەردىن كەلگەن ساياھەتچىلەرنىڭ كۆپىنچىسى زىيارەت قىلىپ ئۆتىدىغان ساياھەت نۇقتىلىرىنىڭ بىرى «يەھۇدىي قىرغىنچىلىقى خاتىرە مۇزېيى» ھېسابلىنىدۇ. چۈنكى بۇ مۇزېيخانا بۇنىڭدىن 70 يىللار ئىلگىرى يۈز بەرگەن ئىنسانىىيەت تارىخىدىكى بىر قېتىملىق تارىخىي قىرغىنچىلىقنىڭ باشلىنىشى، يۇقۇرى پەللىگە چىقىشى ھەمدە ئاخىرقى ھېسابتا مىليونلىغان يەھۇدىينىڭ قىرىلىپ تۈگىشى بىلەن خۇلاسىلىنىشىدەك ئاچچىق تىراگېدىيەنى كىشىلەرنىڭ يادىغا سالىدۇ.

ئۇيغۇرل دىيارىنىڭ ئىسمى-جىسمىغا لايىق ساقچى دۆلىتىگە ئايلىنىش بىلەن بىرگە تەدرىجى ھالدا يەنە بىر قېتىملىق زور قىرغىنچىلىقنىڭ ھىدلىرى كېلىۋاتقانلىقى توغرىسىدا تۈرلۈك پىكىرلەر ئوتتۇرىغا چىقىۋاتقاندا 5-مارت كۈنى كەچقۇرۇن ۋاشىنگتون شەھرىدىكى «يەھۇدىي قىرغىنچىلىقى خاتىرە مۇزېيى»دا ئۇيغۇرلارغا بېغىشلانغان بىر قېتىملىق مۇھاكىمە يىغىنى ئېچىلدى.

مەزكۇر مۇزېي قارمىقىدىكى «سايمون-سىكيود قىرغىنچىلىقنىڭ ئالدىنى ئېلىش مەركىزى» نىڭ مۇدىرى نېياۋمى كىكولېر خانىم ئالدى بىلەن سۆز ئېلىپ، يىغىن ئەھلىگە ئۇيغۇرلارنىڭ نۆۋەتتىكى ئەھۋالى ھەققىدە ئومۇمى چۈشەنچە بەردى. بولۇپمۇ خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ھازىر پۈتكۈل ئۇيغۇر مىللىتىنىڭ ئوندىن بىرىنى ئاللىقاچان لاگېرلارغا سولاپ بولغانلىقىنى، ئەمدىلىكتە بۇ تۇتقۇن ھەركىتىنىڭ يېڭىدىن ئوتتۇرىغا چىقىۋاتقان مەجبۇرىي ئەمگەككە يول ئېچىۋاتقانلىقىنى، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ بولسا قىلمىشنى ئاقلاپ ئۆزلىرىنىڭ تېرورلۇققا ۋە دىنىي ئەسەبىيلىككە قارشى تۇرىۋاتقانلىقىنى پەش قىلىۋاتقانلىقىنى سۆزلەپ كېلىپ: «بىز بۇ مۇزېيخانىدا يەھۇدىيلارنىڭ ناتسىستلار دەۋرىدە قانداق زىيانكەشلىككە ئۇچرىغانلىقىنى تونۇشتۇرۇپ كەلگەن ئىدۇق. ئەمدى بۇ خىلدىكى ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەتنىڭ يەنە بىر قېتىم تەكرارلىنىىشىغا قانداق مۇئامىلەدە بولۇشنىڭ ۋاقتى كەلدى،» دېدى.…Read More