ئابدۇلھاكىم ئىدرىس مالايسىيادا تۇتقۇن قىلىنغان ۋە قوغلاپ چىقىرىلغان ئۇيغۇر ھەرىكىتى تەشكىلاتىنىڭ رەئىسى رۇشەن ئابباس خانىمنىڭ يولدىشى ئابدۇلھاكىم ئىدرىس ئەپەندى خىتاينىڭ بېسىمى بىلەن مالايسىيادا تۇتقۇن قىلىنىپ، بىر مەزىلگىن كېيىن مالايسىيادىن قوغلاپ چىقىرىلغان. ئۇيغۇر تەتقىقات مەركىزىنىڭ دىرېكتورى ئابدۇلھاكىم ئىدرىس ھەققىدە ئامېرىكادىكى «ئەركىنلىك
ئۇيغۇرلار مەسىلىسى ئاقسارايدا خەلقارا ئۇيغۇر ئاكادېمىيەسىنىڭ رەئىسى دوكتۇر رىشات ئابباس، ئۇيغۇر تەتقىقات مەركىزىنىڭ ئىجرائىيە مۇدىرى ئابدۇلھاكىم ئىدرىس، ئۇيغۇر ھەرىكىتى تەشكىلاتىنىڭ ئىجرائىيە مۇدىرى رۇشەن ئابباسلار 15-ئاپرىل كۈنى ئاقسارايدا ھۆكۈمەت ئەمەلدارلىرى بىلەن كۆرۈشۈپ، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ چىگرا ھالقىغان باستۇرۇش قىلمىشلىرى توغرىسىدا مەلۇمات بەردى.
«ئەرگە بىر نۆۋەت، يەرگە بىر نۆۋەت»مۇ؟ ئەنگىلىيەلىكلەرنى «خىتاينىڭ ئالدىدا كۈچۈكلىنىدىغان ھالغا چۈشۈپ قالدى» دېگەن گەپنىڭ گۇمانلىنىدىغان يېرى قالماپتۇ. يالغۇز گېئوسىياسەتتىلا ئەمەس، ئىقتىسادىي ھەمكارلىقلار ۋە ئادەتتىكى سودا مۇناسىۋەتلىرىدىمۇ ئەنگىلىيەلىكلەر گويا خىتاينىڭ سىزغان سىزىقىدىن چىقالمايدىغان بىر ۋەزىيەتتە ياشىماقتا. تۆۋەندىكى ئۇلىنىشتىكى خەۋەردىن، ئەنگىلىيەدىكى
ئۇيغۇرلار مەسىلىسى ئامېرىكا دۆلەت ئىشلىرى مىنىستىرلىكىدە خەلقارا ئۇيغۇر ئاكادېمىيەسىنىڭ رەئىسى دوكتۇر رىشات ئابباس، ئۇيغۇر تەتقىقات مەركىزىنىڭ ئىجرائىيە مۇدىرى ئابدۇلھاكىم ئىدرىس، ئۇيغۇر ھەرىكىتى تەشكىلاتىنىڭ ئىجرائىيە مۇدىرى رۇشەن ئابباسلار 14-ئاپرىل ئامېرىكا دۆلەت ئىشلىرى مىنىستىرلىكىدە يىغىنغا قاتنىشىپ، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئامېرىكا ئۇيغۇرلىرىغا قاراتقان چىگرا
ﺋﺎﻟﺪﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩﯔ ﻣﯧﯖﯩﺴﯩﻨﻰ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯛﺵ — ﻣﯘﺳﺘﻪﺑﯩﺘﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﻮﺭﺗﺎﻕ ﺗﺎﻛﺘﯧﻜﯩﺴﻰ ﺑﯘﻧﺪﯨﻦ ﺩﻩﻝ 86 ﻳﯩﻞ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﻯ ﺳﻮﯞﯦﺖ ﺋﺎﺭﻣﯩﻴﯩﺴﻰ ﭘﻮﻟﺸﺎﻧﻰ ﺋﯩﺸﻐﺎﻝ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ، ﺋﯩﺴﺘﺎﻟﯩﻦ ﺳﻮﯞﯦﺖ ﻣﻪﺧﭙﯩﻲ ﺳﺎﻗﭽﯩﻠﯩﺮﻯ (NKVD)ﻏﺎ ﺋﺎﻟﺪﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﭘﻮﻟﺸﺎﺩﯨﻜﻰ ﺋﻪﯓ ﻗﺎﺑﯩﻠﯩﻴﻪﺗﻠﯩﻚ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻼﺭﻧﻰ ﺗﯘﺗﻘﯘﻥ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺑﯘﻳﺮﯗﻗﻰ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ. ﺋﯘﻧﯩﯔ ﻣﻪﻗﺴﯩﺪﻯ، ﭘﻮﻟﻪﻛﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻣﯧﯖﯩﺴﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ
ﻗﻪﺷﻘﻪﺭﺩﻩ ﻗﯘﺭﯗﻟﻐﺎﻥ ﻳﯧﯖﻰ ﻧﺎﮪﯩﻴﻪ – «ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺑﯚﻟﮕﯜﻧﭽﯩﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﻗﻮﻏﺪﯨﻨﯩﺸﻨﻰ ﻣﻪﻗﺴﻪﺩ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ»؟ «ﺋﻮﻏﺮﯨﻨﯩﯔ ﻳﯜﺭﯛﻛﻰ ﭘﻮﻙ-ﭘﻮﻙ» ﺩﯦﮕﻪﻧﺪﻩﻙ، ﺗﺎﺟﺎﯞﯗﺯﭼﯩﻨﯩﯔ ﻳﯜﺭﯛﻛﻰ ﺗﯧﺨﯩﻤﯘ ﭘﻮﻙ-ﭘﻮﻙ ﺑﻮﻟﯩﺪﯨﻜﻪﻥ. ﻣﺎﺭﺗﻨﯩﯔ 26-ﻛﯜﻧﻰ ﺧﯩﺘﺎﻱ ﺋﺎﺧﺒﺎﺭﺍﺕ ﯞﺍﺳﺘﯩﻠﯩﺮﻯ ﻗﻪﺷﻘﻪﺭﻧﯩﯔ ﻗﺎﺭﻏﯩﻠﯩﻖ ﻧﺎﮪﯩﻴﻪﺳﯩﺪﻩ «ﺳﯧﻨﻠﯩﯔ» ﺩﻩﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﯧﯖﻰ ﺑﯩﺮ ﻧﺎﮪﯩﻴﻪ ﻗﯘﺭﻏﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺋﯧﻼﻥ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺋﯩﺪﻯ. ﮪﯩﻨﺪﯨﺴﺘﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﯜﭼﯜﻧﭽﻰ ﭼﻮﯓ
ﺭﯗﺷﻪﻥ ﺧﺎﻧﯩﻢ «ﻣﯘﺳﺘﻪﺑﯩﺖ ﮪﯚﻛﯜﻣﺮﺍﻧﻠﯩﻘﻨﻰ ﻳﯧﻤﯩﺮﯨﺶ» ﮪﻪﻗﻘﯩﺪﻩ ﻧﯘﺗﯘﻕ ﺳﯚﺯﻟﻪﻳﺪﯗ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﮪﻪﺭﯨﻜﯩﺘﻰ ﺗﻪﺷﻜﯩﻼﺗﯩﻨﯩﯔ ﺭﻩﺋﯩﺴﻰ ﺭﯗﺷﻪﻥ ﺋﺎﺑﺒﺎﺱ ﺧﺎﻧﯩﻢ ﻛﯩﺸﯩﻠﯩﻚ ﮪﻮﻗﯘﻕ ﻓﻮﻧﺪﻯ (HRF)ﻧﯩﯔ ﺗﻪﻛﻠﯩﯟﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ 6-ﺋﺎﻳﻨﯩﯔ 1-ﻛﯜﻧﯩﺪﯨﻦ 3-ﻛﯜﻧﯩﮕﯩﭽﻪ ﻧﻮﺭﯞﯦﮕﯩﻴﻪﺩﻩ ﺋﯚﺗﻜﯜﺯﯨﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ «2026-ﻳﯩﻠﻠﯩﻖ ﺋﻮﺳﻠﻮ ﺋﻪﺭﻛﯩﻨﻠﯩﻚ ﻣﯘﻧﺒﯩﺮﻯ» ﻳﯩﻐﯩﻨﯩﻐﺎ ﻗﺎﺗﻨﯩﺸﯩﭗ «ﻣﯘﺳﺘﻪﺑﯩﺖ ﮪﯚﻛﯜﻣﺮﺍﻧﻠﯩﻘﻨﻰ ﻳﯧﻤﯩﺮﯨﺶ» ﺗﯧﻤﯩﺴﯩﺪﺍ ﻧﯘﺗﯘﻕ ﺳﯚﺯﻟﻪﻳﺪﯗ ﯞﻩ ﻣﯘﮪﺎﻛﯩﻤﻪ
ماگيارنىڭ غەلىبىسى, كىملەرنىڭ مەغلۇبىيىتى بولدى؟ ئاپرىلنىڭ 12-كۈنىدىكى ۋېنگىرىيەنىڭ سايلام نەتىجىسىدە، 16 يىلدىن بۇيان ھاكىمىيەت بېشىدا تۇرغان ۋىكتور ئورباننىڭ مەغلۇپ بولۇپ، پېتېر ماگيارنىڭ غەلىبە قىلغانلىقى ئوتتۇرىغا چىقتى. ماگيارنىڭ غەلىبىسى ۋە ئورباننىڭ مەغلۇبىيىتىنىڭ كۆپ تەرەپلەرنى ئالاقىدار قىلغانلىقى مەلۇم. ھەر ئىككىسى مىللىيەتچى ئېقىمغا
ﺧﯩﺘﺎﻱ ﮪﺎﻛﯩﻤﯩﻴﯩﺘﻰ ﻗﯩﺮﻏﯩﻦ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ، ﻛﯩﻤﻠﯩﻜﻰ ﻳﻮﻗﯩﺘﯩﻠﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ، ﻧﻪﺳﻠﻰ ﻗﯘﺭﯗﺗﯩﻠﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﺑﯩﺮ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩﯔ ﻛﯩﺸﯩﻠﯩﻚ ﮪﻮﻗﯘﻗﻰ ﮪﻪﻗﻘﯩﺪﻩ ﺳﯚﺯﻟﯩﻤﻪﻛﺘﻪ ﺧﯩﺘﺎﻱ ﻣﻪﺗﺒﯘ’ﺋﺎﺗﻠﯩﺮﻯ 11-ﺋﺎﭘﺮﯨﻞ «ﺷﯩﻨﺠﺎﯕﺪﯨﻜﻰ ﻛﯩﺸﯩﻠﯩﻚ ﮪﻮﻗﯘﻕ ﯞﻩ ﻗﺎﻧﯘﻥ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯩﺪﺍﺭﻩ ﻗﯩﻠﯩﺸﻨﯩﯔ ﻛﺎﭘﺎﻟﯩﺘﻰ ﮪﻪﻗﻘﯩﺪﻩ ﺩﻭﻛﻼﺕ» ﻧﯩﯔ ﻧﻪﺷﯩﺮﺩﯨﻦ ﭼﯩﻘﻘﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺋﯧﻼﻥ ﻗﯩﻠﺪﻯ. ﺧﻪﯞﻩﺭﺩﻩ ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﺩﯦﻴﯩﻠﮕﻪﻥ: «2024-ﻳﯩﻠﻠﯩﻖ ﺑﯘ ﻛﯚﻛﺘﺎﺷﻠﯩﻖ ﻛﯩﺘﺎﺏ:
«خىتاي نازارەت ئىمپېرىيەسى»نىڭ زېمىنى ئۈزلۈكسىز كېڭەيمەكتە مەركىزى لوندۇندا بولغان <<Impact international>>نىڭ 11-ئاپرىلدىكى «خىتاي نازارەت ئىمپېرىيەسى: ئۇيغۇرلارنىڭ باستۇرۇلۇشى بارغانسىرى دۇنيا پەن-تېخنىكا ساھەسىنىڭ قارشىلىقىنى كۈچەيتىۋاتىدۇ» ناملىق دوكلاتىدا، خىتاي مۇستەبىت ھاكىمىيىتىنىڭ دىگىتال نازارەت سىستېمىسىنىڭ شەرقىي تۈركىستاندىن ھالقىپ، دۇنيا مىقياسىغا ئۈزلۈكسىز كېڭىيىۋاتقانلىقى ئىلگىرى سۈرۈلگەن.
