«خىتاي دائىرىلىرىنىڭ رامزان ئېيىدىكى باستۇرۇشى سەۋەبىدىن، شىنجاڭدا 500 دىن ئارتۇق ئۇيغۇر قولغا ئېلىندى»
.
بېيجىڭ، 7-مارت (IANS) خىتاينىڭ شىنجاڭ ئۆلكىسى رامزان ئېيىدا خىتاي دائىرىلىرىنىڭ باستۇرۇش ھەرىكەتلىرىنىڭ كۆپىيىشىگە دۇچ كەلدى، پەقەت خوتەن رايونىدىلا 500 دىن ئارتۇق ئۇيغۇر شەخسىي روزا تۇتۇش ۋە يىغىلىش قاتارلىق «قانۇنسىز دىنىي پائالىيەتلەر» بىلەن قولغا ئېلىندى، دەپ خەۋەر قىلىندى شەنبە كۈنى ئېلان قىلىنغان بىر دوكلاتتا.
ئۇنىڭدا يەنە مەسچىتلەرنىڭ ئەتراپىدا تەكشۈرۈش پونكىتلىرىنىڭ كۆپىيىشى، ئاھالىلەرنىڭ «ھالال يېمەكلىك ياكى دىنىي تېكىستلەر» ئۈچۈن تاسادىپىي تەكشۈرۈشلەرگە ئۇچراپ، دائىم قورقۇنچ كەيپىياتى پەيدا قىلغانلىقى قوشۇمچە قىلىندى.
«Impact International» دىكى بىر دوكلاتتا كۆرسىتىلىشىچە، «مۇقەددەس ئايدا قورشاۋغا ئېلىش» رامزاننىڭ روھىي ئەھمىيىتىنى قوراللاندۇرۇپ، خىتاي دائىرىلىرى تەرىپىدىن «ئويلىنىش ۋە پەرۋا قىلماسلىق» جازالىنىدىغان قىلمىشلار دەپ قارالدى.
«خىتاينىڭ مۇقەددەس ئايدا قورشاۋغا ئېلىش جەريانىدا ئۇيغۇرلارنىڭ قولغا ئېلىنىشىغا قارىتا دۇنياۋى ئەندىشىسى كۆتۈرۈلدى. خىتاينىڭ شىنجاڭ رايونىدىكى رامزان ئېيىدا ئۇيغۇر مۇسۇلمانلىرىغا قارشى كۈچەيتىلگەن باستۇرۇشلار كەڭ كۆلەمدە خەلقئارا جەمئىيەتنىڭ ئەندىشىسىنى قوزغىدى، دىنىي باستۇرۇش ۋە كەڭ كۆلەمدە قولغا ئېلىش ئەندىزىسىنى نامايان قىلدى» دېيىلدى دوكلاتتا.
«بۇ تەدبىرلەر كەڭ دائىرىلىك دۆلەت سىياسىتىنىڭ بىر قىسمى سۈپىتىدە يولغا قويۇلۇپ، مۇقەددەس ئاينى نازارەت قىلىش ۋە مەجبۇرلاشنىڭ كۈچەيتىلگەن دەۋرىگە ئايلاندۇرۇپ، كەڭ كۆلەمدە ئىنسان ھەقلىرى دەپسەندىچىلىكى توغرىسىدا جىددىي سوئاللارنى ئوتتۇرىغا قويدى. تەشۋىقات گۇرۇپپىلىرىنىڭ دوكلاتلىرىدا مىڭلىغان كىشىلەرنىڭ ئاساسىي دىنىي ئىبادەتلەر ئۈچۈن تۇتقۇن قىلىنغانلىقى تەپسىلىي بايان قىلىنىپ، بېيجىڭنىڭ ئۇيغۇر مەھەللىلىرىگە بولغان مۇئامىلىسىنىڭ سىستېمىلىق خاراكتېرىنى تەكىتلەيدۇ» دەپ قوشۇمچە قىلىندى.
دوكلاتتا 2017-يىلدىن بۇيان، جۇڭگونىڭ شىنجاڭدىكى سىياسىتى كەڭ كۆلەملىك قاماق لاگېرلىرىنى قۇرۇشنى ئۆز ئىچىگە ئالغانلىقى، مۆلچەرلىنىشىچە، بىر مىليوندىن ئارتۇق ئۇيغۇر ۋە باشقا مۇسۇلمان ئاز سانلىق مىللەتلەرنىڭ رەسمىي ھالدا «كەسپىي تەربىيەلەش مەركەزلىرى» دەپ ئاتالغان ئورۇنلاردا تۇتۇپ تۇرۇلغانلىقى كۆرسىتىلگەن.
«بۇ لاگېرلار رايوندا يۈز بەرگەن ۋاقىتلىق زوراۋانلىققا جاۋابەن پەيدا بولغان، ئەمما تەنقىدچىلەر ئۇلارنىڭ بىخەتەرلىك ئەمەس، بەلكى مەدەنىيەت ئاسسىمىلياتسىيەسى قورالى ئىكەنلىكىنى ئىلگىرى سۈرىدۇ. دۆلەت سىياسىتى كەڭ كۆلەملىك نازارەت قىلىش سىستېمىلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان بولۇپ، يۈز تونۇش، سۈنئىي ئەقىل ئارقىلىق نازارەت قىلىش ۋە ساقچى تەكشۈرۈش نۇقتىلىرى ئارقىلىق ئۇيغۇر نوپۇسىنىڭ %80 گىچە قىسمىنى قاپلىغان» دەپ تەپسىلىي بايان قىلىندى.
دوكلاتتا ئېيتىلىشىچە، رامىزانغا ئوخشاش دىنىي ئىبادەتلەردە، جۇڭگو دائىرىلىرى روزا تۇتۇشنى چەكلەش، ناماز ماتېرىياللىرىنى مۇسادىرە قىلىش ۋە مەسچىتلەرنى نازارەت قىلىش ئۈچۈن ئۇچقۇچىسىز ئايروپىلانلارنى ئىشلىتىش ئارقىلىق چەكلىمىلەرنى كۈچەيتكەن.
«بۇ ئېكىسلاتاسىيە بېيجىڭنىڭ ئەسەبىيلىك دەپ تەسۋىرلىگەنلىرىنى چەكلەشنى مەقسەت قىلغان ئۇزۇن مۇددەتلىك دۆلەت سىياسىتىگە ماس كېلىدۇ، گەرچە مۇستەقىل تەھلىللەر ئىسلام ئادەتلىرىنى بۇزۇشنىڭ تېخىمۇ چوڭقۇر نىيىتى بارلىقىنى ئاشكارىلىغان بولسىمۇ. 2026-يىلغا بارغاندا، كونترول قىلىش ئۇل ئەسلىھەلىرى قايتا ئىشلىتىلگەن ياكى چېقىۋېتىلگەن دىنىي ئورۇنلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ، سىياسەت باشلانغاندىن بۇيان تەخمىنەن 16 مىڭ مەسچىت تەسىرگە ئۇچرىغان، بۇ ئۇيغۇر بىناكارلىق ۋە مەنىۋى مىراسلىرىغا چوڭقۇر ھۇجۇم قىلىش دېگەنلىك» دەپ تىلغا ئېلىنغان.
دوكلاتتا يەنە مۇنداق دېيىلگەن: «خىتاي دائىرىلىرىنىڭ ئۇيغۇرلارغا قاراتقان باستۇرۇشىنىڭ كۈچىيىۋاتقانلىقى تەكىتلەنگەن بولۇپ، «بۇ ھەرىكەتلەر يالغۇز يۈز بەرمەيدۇ، بەلكى دىنىي كىيىم-كېچەك ياكى قىلمىشلارنى بايقايدىغان سۈنئىي ئەقىل سىستېمىلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان نۇرغۇن يىللىق ئۇل ئەسلىھە تەرەققىياتىغا ئاساسلانغان. نەتىجىدە، ھەتتا جىمجىت دۇئا قىلىشمۇ قولغا ئېلىنىش خەۋپىگە دۇچ كېلىدىغان بىر مەھەللە قورشاۋغا ئېلىنغان بولۇپ، بۇ دىنىي ئىپادىنى بىرلىككە تەھدىت دەپ قارايدىغان دۆلەت سىياسىتىنى گەۋدىلەندۈرىدۇ. ئىنسان ھەقلىرىنى قوغدىغۇچىلار بۇ ئەندىزىلەرنى ئۇزۇندىن بۇيان خاتىرىلەپ، ئۇلارنىڭ بىرلىككە ئەھمىيەت بېرىلگەن ۋاقىتلاردا ئورتاق مۇناسىۋەتنى قانداق بۇزۇۋاتقانلىقىنى تەكىتلەپ كەلگەن».
ﺑﯘ ﻳﺎﺯﻣﺎ Google ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺗﻪﺭﺟﯩﻤﻪ ﻗﯩﻠﯩﻨﺪﻯ. ﺋﻪﺳﻠﻰ ﻧﯘﺳﺨﯩﺴﯩﻨﻰ ﺗﯚﯞﻩﻧﺪﯨﻜﻰ ﺋﯘﻟﯩﻨﯩﺸﺘﯩﻦ ﻛﯚﺭﯛﯓ:
https://menafn.com/1110831204/Over-500-Uyghurs-Arrested-In-Xinjiang-Amid-Ramadan-Crackdown-By-Chinese-Authorities?fbclid=IwY2xjawQbt7FleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEe1FEudJ9POaRnVJsWplG65ywcN5TML-iAMwAwcsvmFMQzwyj9uDHrdWR-IAU_aem_vkg4FurFf5ognRwicgsWOA
